ZonMw Congres Goed Gebruik Geneesmiddelen 3 april 2014

Sprekers

Op het congres kwamen drie sprekers aan het woord tijdens het plenaire gedeelte die hun visie gaven op Shared Value, hoe samenwerking goed gebruik van geneesmiddelen kan stimuleren en de uitdagingen van implementatie voor, tijdens en na een wetenschappelijk project of onderzoek. Hieronder de impressies van deze presentaties.

Marcel Joachimsthal

algemeen directeur GlaxoSmithKline BV

Shared value:
meer zorgrendement per euro vereist contractinnovatie

"We zijn binnen ons zorgstelsel steeds op zoek naar de grootst mogelijke gezondheidswinst. Het probleem is alleen dat het verdienmodel om volume draait. De beloning zit in een grotere omzet, niet per se in een beter resultaat.

lees meer

Zeker met het oog op de vergrijzing en het toenemend aantal chronische aandoeningen zullen we moeten werken aan andere financieringsmodellen. De afnemende meeropbrengst van al die euro's die we in de zorg stoppen, is immers een serieus probleem.

Steeds vaker klinkt de roep om niet langer te bekostigen op verrichtingen maar op uitkomsten van zorg. De brief die VWS op 20 maart 2014 naar de Tweede Kamer stuurde, vind ik bemoedigend. Minister Schippers schrijft daarin over de proeftuinen 'betere zorg met minder kosten', waarin partijen experimenteerruimte krijgen om gezondheidswinst te belonen. Ik citeer: 'Uitkomstbekostiging moet uiteindelijk gaan over het bekostigen van gezondheidswinst.' Dat is echt een heel ander antwoord op de uitdagingen van de toekomst. Niet het korten op budgetten staat voorop, maar het verbeteren van de kwaliteit.

Het probleem is nu dat niet alle partijen evenredig kunnen profiteren. We moeten dus naar een model dat de opbrengsten van innovaties eerlijk verdeelt. Buitenlandse voorbeelden laten zien dat een shared savings-model kansrijk is en ook nog eens aantoonbare gezondheidswinst oplevert. Neem het Duitse Kinzigstal. Daar kregen de gezamenlijke zorgaanbieders hun investeringen in preventie van de verzekeraar terug in de vorm van investeringskapitaal. Zo kon iedereen aan preventie 'verdienen', terwijl tegelijkertijd spectaculaire resultaten bij patiënten werden geboekt; bijvoorbeeld sterftereducties van meer dan 50 procent bij bepaalde aandoeningen.

Wat kunnen farmaceuten nu bijdragen aan een gezamenlijke verbeterinspanning? Wij hebben veel kennis en kunde in huis op het gebied van onderzoek. En we weten hoe je innovatieprocessen inricht en kunt monitoren. Innoveren is een kwestie van samenwerking, en samenwerking vergt op de eerste plaats onderling vertrouwen. Ik realiseer me dat wij als industrie nog wel wat scepsis over onze rol te overwinnen hebben. Maar neemt u dit van mij aan: ook wij willen naar die maximale gezondheidswinst."

sluiten

Roland Eising,

manager Zorginkoop Farmacie Extramuraal Achmea

De rol van verzekeraars bij therapie op maat

"Therapie op maat - personalized medicine in jargon - is een toverwoord in de farmaceutische zorg. Vaak denken we vooral aan het zeer specifiek inzetten van een medicijn, door het zo precies mogelijk te passen op iemands genetische opmaak. Maar welbeschouwd is het concept veel breder.

lees meer

Het gaat niet alleen om iemands opmaak, maar ook om voorkeuren en specifieke persoonlijke behoeften. En dat kan soms ook betekenen dat je een bepaald middel in overleg met de patiënt juist niet voorschrijft.

De noodzaak om langs alle mogelijke wegen tot een passende behandeling te komen is zonneklaar. De hoeveelheid geld die we in ons land uitgeven aan zorg is sinds 2000 verdubbeld. Uitgedrukt in het percentage van het bruto binnenlands product staan we wereldwijd op nummer 2, na de Verenigde Staten. Het grootste deel gaat naar ziekenhuiszorg, geneesmiddelen zijn goed voor 7,2 procent van onze gezamenlijke uitgaven. Als we de uitgavengroei willen afremmen, zullen we de beschikbare middelen veel slimmer en efficiënter moeten gaan inzetten.

Wat kunnen wij daar als zorgverzekeraars aan bijdragen? Therapie op maat is zeker belangrijk. Er is nog een forse slag te maken in beslissingen over wat we wanneer en waarom voorschrijven. Ons belangrijkste instrument is de zorginkoop. Daarin gaan we de stap zetten naar het inkopen van zorgprestaties, waarbij kwaliteit belangrijker is dan prijs. In de inkoop uit zich dat in de hamvraag aan zorgaanbieders: hoe wordt u - als apotheker bijvoorbeeld - meer een zorgverlener die aansluit bij iemands behoeften? We willen zorgaanbieders via innovatieve contractvormen gaan belonen op zorguitkomsten, op basis van kwaliteitsindicatoren die we samen met de beroepsgroepen ontwikkelen.

Naast de zorginkoop hebben verzekeraars nog een ander instrument in handen: het mede financieren van innovatie. Een heel concreet Achmea-voorbeeld: samen met ZonMw starten we een programma rond personalized medicine, in eerste instantie gericht op kanker en zeldzame genetische aandoeningen. Dan hebben we het over ziekten waarbij een beter passende behandeling een enorme impact kan hebben. En laat ik het nog maar eens benadrukken: het gaat ons uiteindelijk niet vooral om geld. Het is de kwaliteit van de zorg waarmee we samen het verschil kunnen maken."

sluiten

Ruud Coolen van Brakel

directeur Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM)

Implementatie: de vijf meest misbruikte lettergrepen in GGG

"Het staat er wat hard, dat woord 'misbruikt' in de titel van mijn bijdrage, maar ik wilde het even stevig stellen. Want hoewel het woord 'implementatie' overal opduikt in de stukken, is GGG overduidelijk een onderzoeksprogramma.

lees meer

Ik snap de achtergrond ervan - opdrachtgever VWS vindt dat implementatie een taak is voor het veld - maar wat mij betreft is het uitsluiten van implementatieprojecten een vergissing. En voor ons als IVM is het reden om geen projectaanvragen bij GGG te doen.

Laat ik de titel eens anders formuleren: implementatie als de vijf meest uitdagende lettergrepen in GGG. Ik denk namelijk dat implementatie door vrijwel iedereen onderschat wordt. Wie kent niet het gevoel na een inspirerende cursus? Morgen wordt alles anders! Maar de volgende ochtend is het op je werk tˇch weer business as usual. Zo zie je hoe lastig implementatie kan zijnů Implementatie is geen exacte wetenschap, maar het is wel een vak. Je bent er dus niet door in je subsidieaanvraag met copy-paste wat goede voornemens op te nemen over het verspreiden van resultaten via vakbladen. Voor implementeren moet je intensief inzetten op gedragsverandering. En dat is geen eenvoudige opgave.

Als het gaat om medicijngebruik is er absoluut werk aan de winkel. Alleen al in Nederland belanden jaarlijks 10.000 mensen door onjuist medicijngebruik in het ziekenhuis, met 2.000 vermijdbare sterfgevallen als gevolg. Nog een voorbeeld: elk jaar breken 14.000 mensen in ons land een heup na gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen. Er valt dus veel te winnen. En dat begint met het besef dat gedragsverandering veel meer vergt dan het nog altijd populaire campagnevoeren. Elk project verdient zijn eigen karakteristieke aanpak voor implementatie, van voorlichting tot be´nvloeding van randvoorwaarden en van scholing tot het aanpassen van wet- en regelgeving.

Zijn er dan geen succesverhalen te vertellen als het gaat om implementatie van vernieuwingen in de farmaceutische zorg? Zeker wel. Het gebruik van antibiotica is fors teruggedrongen, het voorschrijven op stofnaam is gestegen van 20 naar 60 procent, hiv is een chronische aandoening geworden, mede door een goede therapietrouw bij een complexe medicijnencocktail. Laten we dergelijke mooie voorbeelden blijven navolgen en serieus werk maken van implementatie - bij alle GGG-projecten. Als IVM willen wij onderzoekers daarbij graag helpen. En aan VWS zou ik dit willen meegeven: implementatie is te belangrijk om het zomaar bij het veld over de heg te gooien."

sluiten

"Voor ons is implementatie inderdaad vooral een zaak van het veld. Maar het is uiteraard wel een belangrijk aandachtspunt binnen het GGG-programma. Niet voor niets hebben de veldpartijen een stevige rol in de GGG-raad. En voor de duidelijkheid: voor ons is implementatie zeker meer dan een mooi artikel in Medisch Contact of het Pharmaceutisch Weekblad."

Patrick Kruger, beleidscoördinator bij de directie Geneesmiddelen en Medische Technologie, ministerie van VWS


Het GGG-congres 'Shared value' bood veel ruimte voor uitwisseling. Tijdens lunch en borrel waren de spreekwoordelijke wandelgangen dan ook goed gevuld met netwerkende congresgangers. Waar hadden de deelnemers het zoal over?
"We moeten veel meer met patiënten gaan praten"
Jeroen Crasborn, Achmea Zorg & Gezondheid:

"Ik denk dat wij als zorgverzekeraars beter zouden kunnen uitleggen wat onze bijdrage is aan kwaliteitsverbetering en vernieuwing in de zorg. Ik vind het frappant dat veel mensen niet goed weten dat verzekeraars al veel investeren in innovatieve projecten. Maar los van de feitelijke informatie daarover, hebben we ook nog wel wat te doen in het winnen van vertrouwen. Transparantie over je agenda, over hoe je in de wedstrijd zit, is daarbij cruciaal. En uiteraard de tone of voice. Het is goed om duidelijk te blijven zeggen dat wij werken vanuit het perspectief van patiënt en professional. Natuurlijk gaat het ons ook om doelmatigheid, want we willen onze premiegelden optimaal kunnen inzetten. Maar de professionele standaarden zijn en blijven het startpunt voor onze zorginkoop.

En dan de patiënt. Een congres als dit zou eigenlijk vergeven moeten zijn van de patiëntvertegenwoordigers. We zeggen allemaal - van verzekeraar tot zorgverlener - dat we heel goed vanuit de patiënt kunnen denken. Maar ook ik vergis me daar nog regelmatig in, hoewel ik toch al twintig jaar in de zorgverzekeringswereld rondloop. We gaan in de zorg nog altijd te veel uit van de gemiddelde patiënt, terwijl je daar weinig aan hebt als je maatwerk wilt leveren. Kijk, de gemiddelde filelengte in Nederland is 23 meter. Maar zo'n gemiddelde kan je natuurlijk gestolen worden als je elke dag vaststaat op de A2..."